Türkiye ile Slovakya arasındaki ekonomik ilişkiler, yeşil dönüşüm ve dijitalleşme ekseninde yeni bir ivme kazanabilir. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, iki ülke arasında düzenlenen Yuvarlak Masa Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, işbirliğinin özellikle yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve mobilite alanlarında güçlendirilebileceğini ifade etti. Olpak, Avrupa'nın bu süreçte Türkiye'ye yönelik ayrımcı bir tutum içinde olmaması gerektiğinin altını çizdi.
Toplantı, iki ülke iş dünyasının üst düzey temsilcilerini bir araya getirerek potansiyel işbirliği alanlarının masaya yatırılmasına olanak sağladı. Olpak'ın açıklamaları, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerinde yeşil mutabakat ve dijital gündemin ne denli kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Yeşil Dönüşümde Ortak Akıl Vurgusu
Olpak, yeşil dönüşümün sadece bir çevre politikası değil, aynı zamanda ekonomik bir dönüşüm olduğunu belirterek, Türkiye ve Slovakya'nın bu alanda ortak projeler geliştirebileceğini söyledi. Özellikle yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi başlıklarında işbirliği imkanlarının bulunduğunu vurguladı. Slovakya'nın otomotiv ve mühendislik sektörlerindeki deneyimi ile Türkiye'nin üretim gücü ve genç nüfusu, yeşil teknolojilerde sinerji yaratabilir.
Avrupa Yeşil Mutabakatı, AB'nin 2050 yılına kadar iklim nötr olma hedefini ortaya koyuyor. Bu kapsamda sınırda karbon düzenleme mekanizması gibi araçlar, ticaret ortakları için yeni yükümlülükler getiriyor. Türkiye, AB ile ticaretinde karbon düzenlemelerine uyum sağlamak için yeşil dönüşüm yatırımlarını hızlandırmak durumunda. Olpak'ın vurgusu, bu süreçte Slovakya gibi AB üyesi ülkelerle işbirliğinin önemine işaret ediyor.
Dijitalleşme ve Mobilitede Yeni Kapılar
Olpak, dijitalleşme ve mobilite alanlarında da işbirliğinin artırılabileceğini dile getirdi. Dijital dönüşüm, KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmada kilit rol oynuyor. Türkiye'nin dijital altyapı yatırımları ve yazılım geliştirici potansiyeli, Slovakya'nın akıllı ulaşım ve lojistik çözümleriyle birleşebilir. Mobilite alanında ise elektrikli araçlar, otonom sürüş teknolojileri ve bağlantılı araçlar gibi başlıklar öne çıkıyor.
Slovakya, kişi başına düşen otomobil üretiminde dünyada lider konumda. Türkiye ise otomotiv sektöründe önemli bir üretim üssü. İki ülkenin bu alandaki işbirliği, tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve yeşil araç teknolojilerine geçiş açısından değerli olabilir. Olpak'ın açıklamaları, bu potansiyelin henüz yeterince kullanılmadığını gösteriyor.
Avrupa'dan Ayrımcılık Yapmaması Bekleniyor
DEİK Başkanı, Avrupa'nın yeşil dönüşüm ve dijitalleşme politikalarında Türkiye'ye karşı ayrımcılık oluşturmaması gerektiğini söyledi. Bu çağrı, Türkiye'nin AB sürecinde karşılaştığı ticari engeller ve vizeler gibi konularla birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanıyor. Özellikle yeşil mutabakat kapsamındaki düzenlemelerin adil ve şeffaf olması, Türk ihracatçılar için hayati önem taşıyor.
Türkiye, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve vize serbestisi gibi konularda AB ile müzakerelerini sürdürüyor. Olpak'ın mesajı, bu müzakerelerde yeşil dönüşümün bir kaldıraç olarak kullanılabileceğine işaret ediyor. Avrupa'nın ayrımcı olmayan bir yaklaşım benimsemesi, hem Türkiye-AB ilişkilerini hem de bölgesel istikrarı olumlu etkileyecektir.
Slovakya ile Ticaretin Boyutu
Türkiye ile Slovakya arasındaki ticaret hacmi son yıllarda istikrarlı bir seyir izliyor. Karşılıklı yatırımlar da artış eğiliminde. Ancak potansiyelin çok altında olduğu sıkça dile getiriliyor. Yeşil dönüşüm ve dijitalleşme odaklı işbirliği, bu potansiyelin harekete geçirilmesi için bir fırsat penceresi sunuyor. Özellikle Slovakya'nın AB fonlarından yararlanma kapasitesi ve Türkiye'nin üretim maliyetlerindeki avantajları, ortak projeleri cazip kılabilir.
İki ülke arasında imzalanan serbest ticaret anlaşması (STA) ve yatırımların karşılıklı teşviki anlaşmaları, hukuki çerçeveyi oluşturuyor. Ancak iş dünyası, bürokratik engellerin azaltılması ve bilgi paylaşımının artırılması gerektiğini belirtiyor. DEİK'in öncülüğünde düzenlenen Yuvarlak Masa Toplantısı, bu tür engellerin aşılması için diyalog zemini sağlıyor.
Yeşil Dönüşümün Ekonomik Etkileri
Yeşil dönüşüm, sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluk. Avrupa Birliği'nin 2030 ve 2050 hedefleri doğrultusunda, ticaret ortaklarının da karbon ayak izlerini azaltmaları bekleniyor. Türkiye, ihracatının yaklaşık yarısını AB'ye yapıyor. Bu nedenle yeşil dönüşüm, Türk ekonomisi için bir tehdit değil, aynı zamanda bir fırsat. Yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, atık yönetimi ve yeşil hidrojen gibi alanlarda yatırımlar hız kazanabilir.
Slovakya, yeşil teknolojiler konusunda AB fonlarından önemli miktarda kaynak kullanıyor. Türk şirketleri, Slovakya'daki yeşil projelerde müteahhitlik, ekipman tedariki ve mühendislik hizmetleri sunabilir. Ayrıca, ortak Ar-Ge projeleri ile yeni teknolojiler geliştirilebilir. Olpak'ın vurguladığı işbirliği çağrısı, bu somut fırsatlara işaret ediyor.
Dijitalleşme ve Mobilite: Geleceğin İşbirliği Alanları
Dijitalleşme, KOBİ'lerin uluslararası pazarlara erişimini kolaylaştırıyor. E-ticaret, dijital pazarlama ve veri analitiği gibi alanlarda işbirliği, iki ülke arasındaki ticaretin artmasına katkı sağlayabilir. Mobilite alanında ise akıllı şehir çözümleri, toplu taşıma sistemleri ve elektrikli araç şarj altyapısı gibi konular öne çıkıyor. Türkiye'nin yerli elektrikli otomobili Togg, bu alanda bir vitrin olabilir.
Slovakya, mobilite alanında Ar-Ge'ye önemli yatırımlar yapıyor. Türkiye ise genç ve eğitimli mühendis kadrosuyla dikkat çekiyor. Ortak Ar-Ge merkezleri kurulabilir, üniversiteler arası işbirlikleri geliştirilebilir. Bu tür projeler, sadece ekonomik değil, aynı zamanda teknolojik bağımsızlık açısından da stratejik önem taşıyor.
SSS
DEİK Başkanı Olpak'ın açıklamaları hangi alanlarda işbirliği öngörüyor?
Olpak, yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve mobilite alanlarında işbirliğinin artırılabileceğini belirtti. Özellikle yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, dijital dönüşüm ve elektrikli araç teknolojileri gibi başlıklar öne çıkıyor.
Türkiye-Slovakya ticaretinde yeşil dönüşüm neden önemli?
Avrupa Yeşil Mutabakatı ve sınırda karbon düzenleme mekanizması, AB ile ticaret yapan ülkeler için yeni kurallar getiriyor. Türkiye'nin AB'ye ihracatının yarısı göz önüne alındığında, yeşil dönüşüm rekabetçiliği korumak için kritik.
Avrupa'nın ayrımcılık yapmaması ne anlama geliyor?
Olpak, Avrupa'nın yeşil dönüşüm politikalarında Türkiye'ye karşı ayrımcı uygulamalardan kaçınması gerektiğini vurguladı. Bu, Türk ihracatçıların eşit koşullarda rekabet edebilmesi için adil düzenlemelerin yapılması anlamına geliyor.
Slovakya ile işbirliği hangi sektörlerde güçlendirilebilir?
Otomotiv, mühendislik, yenilenebilir enerji, dijital teknolojiler ve lojistik gibi sektörler öne çıkıyor. Slovakya'nın otomotiv üretimindeki liderliği ve Türkiye'nin üretim kapasitesi, ortak projeler için zemin hazırlıyor.
DEİK'in bu tür toplantıları ne işe yarıyor?
DEİK, iş dünyası temsilcilerini bir araya getirerek karşılıklı yatırım ve ticaret fırsatlarının keşfedilmesini sağlıyor. Yuvarlak masa toplantıları, somut işbirliklerinin temelini atan diyalog ortamları oluşturuyor.

